Terwijl op de kabinetten naarstig naar extra inkomsten wordt gezocht, ligt er een voorstel op tafel dat concertgangers rechtstreeks in de portemonnee kan treffen: de btw op tickets zou van 6 naar 12% stijgen.
En hoewel er nog geen beslissing is, trekken de organisatoren van Tomorrowland, Rock Zottegem, AFAS Dome en Het Depot aan de alarmbel. Ook de programmatie staat bij een btw-verhoging onder druk. "België zal bij artiesten niet bovenaan het lijstje staan."
Wat betekent die potentiële sprong van 6 naar 12% btw aan de kassa? Een combiticket voor Tomorrowland - de absolute wereldtop onder de Belgische dancefestivals -— zou dan geen 327 euro kosten, maar 345 euro. Ander voorbeeld: een bescheiden zitplaats voor Rod Stewart, die op 27 mei volgend jaar de AFAS Dome aandoet, kost momenteel 129 euro. Met een btw-tarief van 12% klimt dat bedrag naar iets meer dan 136 euro.
Of het zou moeten zijn dat een verhoging van de btw niet automatisch wordt doorgerekend. Mike Naert, oprichter en directeur van de Leuvense poptempel Het Depot - een zaal die bekendstaat om haar kleinschalige programmatie - reageert schamper: "Dat wordt uiteraard doorgerekend. Er is absoluut geen marge om dat zelf te pakken. Wij draaien al een paar jaar met een klein verlies."
In de Antwerpse AFAS Dome, waar wereldsterren over de vloer komen, klinkt bij CEO Jan Van Esbroeck eenzelfde geluid: "Het is logisch dat een organisator de tarieven van een ticket zal aanpassen aan de nieuwe btw-norm, zodra die van toepassing wordt. Ik mag hopen dat de beleidsmakers voldoende realisme hebben om te beseffen dat 6 procentpunt aan marge inleveren vaak het verschil zal maken tussen financieel boven of onder water eindigen met een concert."
Debby Wilmsen, woordvoerder van Tomorrowland, wil zich nog niet definitief uitspreken over het prijskaartje voor de editie van 2027: "Of en in welke mate een eventuele btw-verhoging wordt doorgerekend aan de bezoeker, daarop kunnen we vandaag niet vooruitlopen. Dat hangt onder meer af van de definitieve maatregel en de concrete impact ervan op de organisatie."
Haaks op die logica staat Rock Zottegem, een kleinschaliger festival met een enorme regionale aantrek. Organisator Kurt De Loor - Vlaams Parlementslid voor Vooruit - wil de prijsstijging niet automatisch doorschuiven naar de bezoeker. "Als je de prijzen blindelings blijft verhogen, haakt het publiek af. Mensen moeten door de gestegen energiefactuur en algemene levensduurte nu al scherpe keuzes maken; het is voor de consument niet langer én-én, maar of-of geworden."
Concert minder
"Klopt", zegt Naert. "Door de gestegen levensduurte raakt de portemonnee van de bezoeker sneller leeg. Middenklassegezinnen, de mensen die aan het einde van de maand hun rekening moeten maken, laten nu al een of twee concerten vallen. Als je concerten dan nóg duurder maakt, verkoop je gewoon minder tickets."
Dat Rock Zottegem zijn toegangsprijzen democratisch kan houden zonder in te boeten op topacts, dankt het aan een uniek fundament. "Veel festivals betalen verenigingen of jeugdgroepen, maar bij ons werkt iedereen puur voor een T-shirt, maaltijd en bedankfeestje. Onze organisatie draait op honderd procent individuele vrijwilligers", zegt De Loor.
Volgens Debby Wilmsen is het balanceren op een slappe koord: "Het is moeilijk om één algemeen breekpunt voor de consument te bepalen. Dat verschilt per evenement, doelgroep en type ervaring. Wat wel duidelijk is, is dat de totale kost voor bezoekers ertoe doet. Het is belangrijk dat livemuziek toegankelijk blijft voor een breed publiek en dat we vermijden dat een opeenstapeling van kosten steeds meer mensen uitsluit."
Goedkoper in buurlanden
Mocht de btw op concerten stijgen naar 12%, dan wordt ons land plots een stuk duurder dan de buurlanden. In Nederland ligt het tarief op 9%, in Duitsland op 7%, in Frankrijk op 5,5% en in Luxemburg op 3%. Volgens Van Esbroeck zullen buitenlandse kleppers daardoor ons land sneller links laten liggen. "Een artiest kijkt naar wat er potentieel overblijft na aftrek van kosten - die internationaal erg vergelijkbaar zijn - en belastingen. De keuze zal snel gemaakt zijn. Bovendien speelt ook de globalisering ons parten. Vroeger was popmuziek beperkt tot pakweg West-Europa en Noord-Amerika. Artiesten zijn snel wereldberoemd en ook de nieuwe markten - Zuid-Amerika, het Midden-Oosten, Azië en nu ook Afrika - zijn interessant voor een artiest. Wees maar zeker: België zal niet bovenaan op het lijstje staan."
Nu de spanning op de kabinetten stijgt, formuleren de organisatoren een dringend advies aan het adres van de begrotingsonderhandelaars. "We begrijpen dat de overheid moeilijke keuzes moet maken en dat er inspanningen nodig zijn. Tegelijk hopen we dat daarbij ook rekening wordt gehouden met de economische én maatschappelijke waarde van live muziek en evenementen", zegt Wilmsen. "Als er een btw-verhoging komt, vragen we om duidelijkheid en redelijkheid. Organisatoren moeten hun evenementen en ticketverkoop maanden op voorhand plannen. Geef de sector daarom voldoende tijd om nieuwe regels correct te implementeren. Muziek en cultuur zijn geen overbodige luxe."
Naert is een stuk scherper: "Als men denkt het gat in de begroting te dicht te rijden door concerttickets duurder te maken, slaat men de bal volledig mis. De netto-opbrengst voor de overheid zal helemaal niet zo groot zijn, want als de mensen thuisblijven, verdien je als staat ook niks. Culturele beleving is waarom we leven; we leven niet om alleen te werken en onze pree te ontvangen, maar om na de uren toffe dingen te doen."
